عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

21

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

- شتر ايلات كه براى حمل اثقال كرايه شده است سيصد نفر عقبهء همراهان 16 حاجى سهراب خان چون تازه از ارض اقدس مراجعه كرده و تدارك سفر را به طورى كه بايد فراهم نداشت لهذا يك‌صد تومان به رسم انعام به مشار اليه دادم كه ملزومات سفر را فراهم نموده و از عقب اردو بيايد و در بم ملحق شود و هكذا استاد عباس خان سرهنگ معمارباشى هم براى تدارك سفر جزئى معطلى داشت . با او هم قرار داديم بعد از تهيهء موجبات سفر خود طورى روانه شود كه بم [ 3 ] به ما برسد . شيخ محى الدين از اهالى هندوستان و موظّفين دولت بهيّهء انگليس است و چندى قبل به رسم سياحت به كرمان آمد و مقصود بالاصالهء او ديدن سايكس « 1 » صاحب انگليسى است كه اين اوقات در صفحات بلوچستان است و من محض اينكه مشار اليه از تبعهء خارجه است و خودم هم عازم بلوچستان بودم چند روزى در شهر از مشار اليه پذيرائى كرده اكنون با خود همراه [ ساخته‌ام ] و از هر جهت ملزومات سفرش فراهم است . غليانچى 17 امروز را بعد از دو سه ساعت كه اوقات مصروف تجديد معاهدات و دستور العمل دادن به هركس و تأكيد حفظ انتظامات شهر و ترفيه حال رعايا و ايصال اقساط ديوانى بود قريب به ظهرى فراغت حاصل كرده و روانهء ماهان شديم . از نقطهء مركزيهء شهر تا ماهان هفت فرسخ [ است ] و خطش به جنوب شرقى سير مىكند و راهش همه‌جا مسطّح و هموارست . و سه فرسخ كه از شهر دور شدى تا نزديكى ماهان همه‌جا شن و ريگزارست به حدى كه در وقت جنبش باد عبورومرور بسيار سخت است ، جز اواخر منزل كه جزئى فراز و سنگلاخ است و همين‌كه يك فرسنگ از شهر بگذرى غليانچى مختصرى است داراى دو سه اوطاق كه در سر نهر خالصهء تروده ساخته شده و در سه فرسنگى نيز پاياب و يكى دو اطاق آنجا ساخته‌اند و هميشه يك نفر غليانچى در آنجا ساكن [ است ] و بعضى جزئيات در آنجا فراهم و براى عابرين و مترددين تا يك درجه اسباب آسايش و رفاه و ميان منزلى است .

--> ( 1 ) - سرپرسى سايكس مشهور .